Hội thảo – Đánh giá an toàn công trình: Bước tiến quan trọng trong quản lý chất lượng xây dựng
Ngày 7 tháng 6 năm 2024, tại trụ sở Bộ Xây dựng, Cục Giám định Nhà nước về Chất lượng Công trình Xây dựng – cơ quan điều hành Mạng Kiểm định Chất lượng Công trình Xây dựng Việt Nam – đã tổ chức hội thảo chuyên đề mang tên “Đánh giá an toàn công trình trong quá trình khai thác, sử dụng và phổ biến một số nội dung pháp luật mới trong hoạt động xây dựng”. Sự kiện quy mô này thu hút sự tham gia của hàng chục chuyên gia đầu ngành, kỹ sư kết cấu, đại diện các cơ quan quản lý nhà nước, doanh nghiệp xây dựng và các đơn vị cung cấp Dich vụ đanh giá an toàn công trình trên cả nước. Hội thảo không chỉ là diễn đàn trao đổi học thuật mà còn là hồi chuông cảnh tỉnh về thực trạng xuống cấp của hạ tầng đô thị, đồng thời định hướng khung pháp lý mới cho công tác kiểm định, bảo trì trong tương lai.
Bối cảnh và Tầm quan trọng của Hội thảo Đánh giá An toàn Công trình
Phát biểu khai mạc, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Bùi Xuân Dũng nhấn mạnh rằng việc hoàn thiện quy trình Dich vụ đanh giá an toàn công trình không chỉ là yêu cầu kỹ thuật thuần túy mà còn là trách nhiệm pháp lý và đạo đức nghề nghiệp. Trong bối cảnh nhiều công trình cũ tại các đô thị lớn đang xuống cấp nghiêm trọng, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn cao, công tác kiểm định định kỳ trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Ông khẳng định: “Công tác đánh giá an toàn công trình trong giai đoạn vận hành, khai thác là mắt xích then chốt để bảo vệ tính mạng, tài sản người dân và đảm bảo hiệu quả đầu tư lâu dài.”
Đối với các kỹ sư xây dựng và nhà quản lý dự án, hội thảo lần này cung cấp một cái nhìn toàn diện về những lỗ hổng trong công tác quản lý chất lượng sau nghiệm thu. Việc triển khai Dich vụ đanh giá an toàn công trình một cách bài bản, tuân thủ các tiêu chuẩn quốc gia (TCVN) và quốc tế là chìa khóa để ngăn chặn các thảm họa sập đổ công trình, vốn đã để lại nhiều hậu quả đau lòng trong những năm gần đây. Sự tham gia của các đơn vị tư vấn kiểm định độc lập tại hội thảo cũng cho thấy vai trò ngày càng lớn của khu vực tư nhân trong việc hỗ trợ cơ quan nhà nước giám sát chất lượng hạ tầng.
Vì sao cần Dich vụ đanh giá an toàn công trình trong giai đoạn khai thác?
Trong suốt vòng đời của một công trình xây dựng – từ giai đoạn khảo sát, thiết kế, thi công đến vận hành và bảo trì – giai đoạn sau khi đưa vào sử dụng thường bị xem nhẹ nhất. Tuy nhiên, các chuyên gia tại hội thảo chỉ ra rằng, đây lại là thời điểm mà công trình chịu tác động liên tục và khốc liệt nhất từ môi trường, tải trọng sử dụng thực tế, biến đổi khí hậu và thậm chí là những can thiệp trái phép của con người. Do đó, Dich vụ đanh giá an toàn công trình đóng vai trò như một “bác sĩ” chẩn đoán sức khỏe định kỳ cho tòa nhà.
Rủi ro từ công trình cũ và công trình cải tạo
Nhiều công trình xây dựng ở Việt Nam hiện nay đã vượt quá tuổi thọ thiết kế ban đầu (thường từ 30–50 năm đối với kết cấu bê tông cốt thép). Đặc biệt tại các đô thị lớn như Hà Nội, TP.HCM, Hải Phòng, Đà Nẵng…, hàng nghìn căn nhà tập thể, chung cư cũ, trường học, bệnh viện được xây dựng từ trước năm 1990 đang trong tình trạng báo động. Các biểu hiện hư hỏng kết cấu như nứt gãy tường chịu lực, lún lệch móng, bong tróc lớp bê tông bảo vệ, lộ cốt thép bị rỉ sét diễn ra phổ biến. Hệ thống điện – nước lạc hậu cũng làm tăng nguy cơ cháy nổ, đe dọa trực tiếp đến sinh mạng cư dân.
Thêm vào đó, tình trạng cải tạo, cơi nới, thay đổi công năng sử dụng diễn ra tràn lan mà không có hồ sơ thiết kế, không được thẩm định kỹ thuật bởi các đơn vị có năng lực. Việc biến một ngôi nhà ở đơn thuần thành quán cà phê, văn phòng cho thuê, nhà hàng hay khách sạn mini (homestay) làm thay đổi hoàn toàn sơ đồ phân bố tải trọng. Các kỹ sư kết cấu cảnh báo rằng, việc đục phá tường chịu lực, xây thêm tầng, đặt các bồn nước dung tích lớn trên mái mà không gia cố kết cấu nguyên thủy sẽ phá vỡ cân bằng lực, dẫn đến nguy cơ sập đổ đột ngột. Đây chính là lúc Dich vụ đanh giá an toàn công trình phát huy tác dụng, giúp phát hiện sớm các điểm yếu chí mạng trước khi thảm họa xảy ra.
Sự suy giảm chất lượng vật liệu theo thời gian
Dưới góc độ khoa học vật liệu, bê tông và cốt thép không tồn tại vĩnh cửu. Quá trình cacbonat hóa (carbonation) làm giảm độ pH của bê tông, phá vỡ lớp màng thụ động bảo vệ cốt thép. Khi kết hợp với độ ẩm và oxy, cốt thép bắt đầu rỉ sét, giãn nở thể tích và gây nứt vỡ bê tông từ bên trong. Đối với các công trình ven biển, sự xâm thực của ion clorua (chloride-induced corrosion) còn đẩy nhanh tốc độ ăn mòn này gấp nhiều lần. Nếu không có Dich vụ đanh giá an toàn công trình sử dụng các thiết bị chuyên dụng để đo đạc mức độ ăn mòn và cường độ bê tông còn lại, chủ sở hữu sẽ không thể biết được khả năng chịu lực thực tế của kết cấu đã suy giảm bao nhiêu phần trăm so với thiết kế ban đầu.
Thiếu hành lang pháp lý và kỹ thuật đầy đủ trong quá khứ
Theo ông Phạm Minh Hà – Cục trưởng Cục Giám định Nhà nước về Chất lượng Công trình Xây dựng – các quy định hiện hành về giám định công trình trong thời gian dài chủ yếu dựa trên Thông tư số 03/2014/TT-BXD và một số văn bản liên quan, được ban hành cách đây hơn 10 năm. Trong bối cảnh khoa học kỹ thuật phát triển nhanh chóng và quy mô xây dựng ngày càng phức tạp, những văn bản này đã bộc lộ nhiều hạn chế, khiến việc triển khai Dich vụ đanh giá an toàn công trình gặp nhiều lúng túng.
Các bất cập chính được chỉ ra tại hội thảo bao gồm:
- Chưa xác định rõ đối tượng bắt buộc phải đánh giá an toàn: Pháp luật cũ chưa quy định cụ thể công trình nào, quy mô bao nhiêu, sau bao nhiêu năm thì bắt buộc phải kiểm định định kỳ. Điều này dẫn đến tình trạng “mất bò mới lo làm chuồng”, chỉ khi công trình có dấu hiệu nứt lún nghiêm trọng thì chủ đầu tư mới tìm đến Dich vụ đanh giá an toàn công trình.
- Thiếu hướng dẫn chi tiết về nội dung đánh giá: Các tiêu chí đánh giá an toàn chịu lực, an toàn hệ thống PCCC, điện – nước, chống sét còn chung chung, thiếu các chỉ dẫn kỹ thuật định lượng cụ thể cho từng loại kết cấu (bê tông, thép, gỗ, gạch đá).
- Không quy định tần suất đánh giá theo loại công trình: Công trình công cộng tập trung đông người, công trình dân dụng và hạ tầng kỹ thuật có mức độ rủi ro khác nhau, nhưng chưa có khung pháp lý phân loại tần suất kiểm định tương ứng.
- Trách nhiệm chưa được phân định rạch ròi: Sự đùn đẩy trách nhiệm giữa chủ đầu tư, ban quản trị nhà chung cư, đơn vị quản lý vận hành và cơ quan nhà nước khi xảy ra sự cố là một thực tế nhức nhối.
- Hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật lạc hậu: Nhiều tiêu chuẩn thiết kế cũ không còn phù hợp để làm cơ sở đối chiếu khi đánh giá các công trình hiện đại, đòi hỏi các đơn vị cung cấp Dich vụ đanh giá an toàn công trình phải vận dụng linh hoạt các tiêu chuẩn quốc tế.
Do đó, nhu cầu cấp thiết hiện nay là xây dựng một hệ thống pháp lý đồng bộ, minh bạch và có tính khả thi cao để triển khai hiệu quả công tác đánh giá an toàn trên phạm vi toàn quốc.
Cập nhật pháp luật mới: Nghị định 15/2021 và Nghị định 35/2023
Tại hội thảo, đại diện Cục Quản lý Hoạt động Xây dựng (Bộ Xây dựng) đã trình bày tổng kết thực tiễn áp dụng hai văn bản pháp lý mang tính bước ngoặt: Nghị định số 15/2021/NĐ-CP và Nghị định số 35/2023/NĐ-CP. Đây là những nghị định quan trọng điều chỉnh hoạt động đầu tư xây dựng, quản lý chất lượng, thi công và nghiệm thu công trình, tạo hành lang pháp lý vững chắc hơn cho Dich vụ đanh giá an toàn công trình.
Những điểm tiến bộ trong quy định mới
Nghị định số 15/2021/NĐ-CP đã quy định chi tiết về quản lý dự án đầu tư xây dựng, trong đó nhấn mạnh trách nhiệm của chủ đầu tư trong việc tổ chức kiểm tra, đánh giá an toàn chịu lực và an toàn vận hành trong quá trình khai thác. Tiếp đó, Nghị định số 35/2023/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của các Nghị định thuộc lĩnh vực quản lý nhà nước của Bộ Xây dựng, tiếp tục làm rõ các quy định về bảo trì công trình xây dựng. Các văn bản này yêu cầu chủ sở hữu, người quản lý sử dụng công trình phải lập và phê duyệt quy trình bảo trì, trong đó bao gồm cả kế hoạch kiểm định chất lượng định kỳ hoặc đột xuất. Đây là cơ sở pháp lý quan trọng để các đơn vị tư vấn phát triển và cung cấp Dich vụ đanh giá an toàn công trình một cách chuyên nghiệp.
Những bất cập từ thực tiễn áp dụng
Mặc dù khung pháp lý đã được cải thiện, quá trình triển khai cho thấy nhiều vướng mắc phát sinh từ thực tế, đặc biệt đối với các công trình cũ. Một trong những khó khăn lớn nhất khi thực hiện Dich vụ đanh giá an toàn công trình là thủ tục nghiệm thu, đánh giá khi công trình không đủ hồ sơ thiết kế ban đầu hoặc hồ sơ hoàn công bị thất lạc qua nhiều đời chủ sở hữu. Các kỹ sư kiểm định thường phải tốn rất nhiều thời gian và chi phí để khảo sát hiện trạng, đo đạc lại kích thước hình học, xác định sơ bộ cấu tạo cốt thép bằng máy dò (GPR) trước khi có thể lập mô hình tính toán.
Ngoài ra, khó khăn trong việc xác định chủ thể chịu trách nhiệm và nguồn kinh phí cho Dich vụ đanh giá an toàn công trình khi công trình đã chuyển nhượng nhiều lần hoặc thuộc sở hữu chung (như nhà tập thể cũ) cũng là một rào cản lớn. Nhiều hộ dân không đồng thuận đóng góp kinh phí kiểm định, dẫn đến tình trạng trì hoãn, làm tăng nguy cơ rủi ro cho toàn bộ khối nhà.
Quy trình chuẩn của Dich vụ đanh giá an toàn công trình dành cho Kỹ sư
Để đảm bảo tính chính xác và độ tin cậy, một Dich vụ đanh giá an toàn công trình chuyên nghiệp phải tuân thủ quy trình kỹ thuật nghiêm ngặt, kết hợp giữa khảo sát hiện trường, thí nghiệm vật liệu và phân tích kết cấu bằng phần mềm chuyên dụng. Dưới đây là quy trình chuẩn được các chuyên gia khuyến nghị:
Bước 1: Thu thập và đánh giá hồ sơ pháp lý, kỹ thuật
Đội ngũ kỹ sư sẽ thu thập toàn bộ hồ sơ thiết kế ban đầu, hồ sơ hoàn công, nhật ký thi công, các biên bản nghiệm thu và lịch sử bảo trì, sửa chữa. Việc phân tích các tài liệu này giúp xác định được tải trọng thiết kế, sơ đồ kết cấu và các điểm yếu tiềm ẩn ngay từ giai đoạn xây dựng. Nếu hồ sơ bị thiếu hụt, đơn vị cung cấp Dich vụ đanh giá an toàn công trình sẽ phải lập kế hoạch khảo sát chi tiết hơn để tái lập bản vẽ hiện trạng.
Bước 2: Khảo sát và kiểm tra hiện trạng trực quan (Visual Inspection)
Các kỹ sư tiến hành khảo sát toàn bộ công trình để ghi nhận các biểu hiện hư hỏng bề mặt. Công việc bao gồm: lập bản đồ vết nứt (crack mapping) xác định vị trí, chiều dài, chiều rộng và hướng phát triển của vết nứt; đánh giá tình trạng bong tróc bê tông, rỉ sét cốt thép; kiểm tra độ nghiêng, lún của công trình bằng máy toàn đạc điện tử hoặc máy thủy bình; và đánh giá tình trạng thấm dột. Bước này cung cấp cái nhìn tổng quan để định hướng cho các thí nghiệm chuyên sâu của Dich vụ đanh giá an toàn công trình.
Bước 3: Kiểm tra, thí nghiệm vật liệu và cấu kiện (NDT & Destructive Testing)
Đây là bước quan trọng nhất để xác định các thông số cơ lý thực tế của vật liệu. Các đơn vị cung cấp Dich vụ đanh giá an toàn công trình thường sử dụng kết hợp các phương pháp kiểm định không phá hủy (NDT) và phá hủy cục bộ:
- Súng bật nảy (Rebound Hammer): Đánh giá sơ bộ cường độ chịu nén của bê tông bề mặt theo TCVN 9334:2012.
- Siêu âm bê tông (Ultrasonic Pulse Velocity – UPV): Phát hiện các khuyết tật bên trong như rỗng, nứt ngầm và đánh giá tính đồng nhất của bê tông theo TCVN 9357:2012.
- Radar xuyên đất (Ground Penetrating Radar – GPR): Xác định vị trí, đường kính và chiều dày lớp bảo vệ của cốt thép bên trong cấu kiện bê tông mà không cần đục phá.
- Đo điện thế bán pin (Half-cell Potential): Đánh giá xác suất và mức độ ăn mòn của cốt thép trong bê tông theo tiêu chuẩn ASTM C876.
- Khoan lấy mẫu lõi bê tông (Core Drilling): Lấy mẫu trực tiếp để nén xác định cường độ chịu nén chính xác nhất, hiệu chuẩn lại kết quả từ súng bật nảy và siêu âm.
Bước 4: Mô hình hóa và Phân tích kết cấu (Structural Analysis)
Sau khi có đầy đủ số liệu về hình học, vật liệu và tải trọng thực tế, các kỹ sư kết cấu sẽ sử dụng các phần mềm phân tích phần tử hữu hạn (FEA) như SAP2000, ETABS hoặc SAFE để lập mô hình tính toán. Mô hình này sẽ được kiểm tra theo các tổ hợp tải trọng hiện hành (tĩnh tải, hoạt tải, tải trọng gió, động đất) dựa trên các tiêu chuẩn mới nhất như TCVN 5574:2018 (Kết cấu bê tông và bê tông cốt thép) hoặc TCVN 5575:2012 (Kết cấu thép). Kết quả phân tích từ Dich vụ đanh giá an toàn công trình sẽ chỉ ra các cấu kiện không còn đủ khả năng chịu lực (tỷ số ứng suất vượt quá 1.0), độ võng vượt giới hạn cho phép hoặc mất ổn định tổng thể.
Bước 5: Lập báo cáo và Kiến nghị giải pháp xử lý
Báo cáo cuối cùng của Dich vụ đanh giá an toàn công trình phải kết luận rõ ràng về mức độ an toàn của công trình (An toàn, An toàn có điều kiện, hoặc Nguy hiểm). Đồng thời, báo cáo phải đề xuất các giải pháp kỹ thuật khả thi như: hạn chế tải trọng sử dụng, gia cường kết cấu (dán sợi carbon FRP, bọc thép, tăng tiết diện bê tông), sửa chữa vết nứt, hoặc trong trường hợp xấu nhất là di dời và phá dỡ.
Bảng so sánh các cấp độ đánh giá an toàn công trình
Để các chủ đầu tư và ban quản lý dễ dàng lựa chọn gói Dich vụ đanh giá an toàn công trình phù hợp với tình trạng và ngân sách, dưới đây là bảng tổng hợp các cấp độ đánh giá thường được áp dụng trong thực tiễn kỹ thuật:
| Tiêu chí so sánh | Cấp độ 1: Đánh giá Sơ bộ | Cấp độ 2: Đánh giá Chi tiết | Cấp độ 3: Đánh giá Chuyên sâu |
|---|---|---|---|
| Mục đích | Nhận diện nhanh các rủi ro hiển thị, sàng lọc công trình nguy hiểm. | Xác định nguyên nhân hư hỏng, đánh giá khả năng chịu lực hiện tại. | Phân tích toàn diện cho công trình phức tạp, sự cố nghiêm trọng hoặc thay đổi công năng lớn. |
| Phương pháp thực hiện | Khảo sát trực quan, phỏng vấn, đo đạc cơ bản. | Khảo sát trực quan kết hợp thí nghiệm NDT (Súng bật nảy, Siêu âm, GPR). | Đầy đủ NDT, khoan lấy mẫu lõi, quan trắc lún/nghiêng dài hạn, thí nghiệm phá hủy. |
| Phân tích kết cấu | Đánh giá định tính dựa trên kinh nghiệm chuyên gia. | Mô hình hóa 2D/3D cơ bản, kiểm tra các cấu kiện chính. | Mô hình phần tử hữu hạn (FEA) phi tuyến, phân tích động đất, phân tích mỏi. |
| Đối tượng áp dụng | Công trình quy mô nhỏ, nhà ở riêng lẻ có dấu hiệu nứt nhẹ. | Chung cư cũ, trường học, bệnh viện, nhà xưởng đến hạn kiểm định. | Cầu đường, đập thủy điện, nhà cao tầng, công trình sau sự cố cháy nổ, động đất. |
| Chi phí và Thời gian | Thấp, thực hiện nhanh (1-3 ngày). | Trung bình, thực hiện trong 1-3 tuần. | Cao, có thể kéo dài từ 1 đến vài tháng tùy quy mô. |
Trách nhiệm của các bên liên quan trong việc sử dụng Dich vụ đanh giá an toàn công trình
Để công tác đánh giá an toàn đạt hiệu quả cao nhất, cần có sự phối hợp chặt chẽ và phân định rõ trách nhiệm của các bên liên quan theo tinh thần của Nghị định số 15/2021/NĐ-CP và Nghị định số 35/2023/NĐ-CP.
- Chủ sở hữu / Người quản lý sử dụng công trình: Là người chịu trách nhiệm cao nhất về an toàn của công trình. Họ có nghĩa vụ chủ động thuê Dich vụ đanh giá an toàn công trình có năng lực phù hợp khi công trình đến hạn bảo trì, có dấu hiệu hư hỏng hoặc khi có yêu cầu của cơ quan chức năng. Họ cũng phải cung cấp trung thực hồ sơ và tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình khảo sát.
- Đơn vị cung cấp Dich vụ đanh giá an toàn công trình: Phải có đủ điều kiện năng lực hoạt động xây dựng theo quy định (chứng chỉ năng lực tổ chức kiểm định). Đội ngũ kỹ sư chủ trì phải có chứng chỉ hành nghề phù hợp. Đơn vị tư vấn phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính trung thực, chính xác của số liệu thí nghiệm và kết luận trong báo cáo đánh giá.
- Cơ quan quản lý nhà nước (Sở Xây dựng, UBND các cấp): Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra đột xuất. Thiết lập cơ sở dữ liệu quốc gia về an toàn công trình. Kiên quyết yêu cầu di dời, phá dỡ các công trình đã được Dich vụ đanh giá an toàn công trình kết luận là nguy hiểm (cấp D), đồng thời có chính sách hỗ trợ đối với các hộ dân khó khăn.
Xu hướng công nghệ mới trong đánh giá an toàn công trình
Hội thảo cũng dành thời lượng đáng kể để thảo luận về tương lai của ngành kiểm định xây dựng. Sự phát triển của cuộc Cách mạng Công nghiệp 4.0 đang mang lại những công cụ đắc lực, nâng tầm Dich vụ đanh giá an toàn công trình từ thụ động sang chủ động.
Giám sát sức khỏe kết cấu (Structural Health Monitoring – SHM): Thay vì chỉ kiểm định định kỳ, các công trình trọng điểm hiện nay được lắp đặt mạng lưới cảm biến IoT (cảm biến biến dạng strain gauge, cảm biến gia tốc, cảm biến đo nghiêng). Hệ thống này truyền dữ liệu liên tục về trung tâm, cho phép phát hiện ngay lập tức các thay đổi bất thường về ứng suất hoặc tần số dao động riêng của công trình.
Công nghệ Digital Twin (Bản sao số): Kết hợp giữa mô hình BIM (Building Information Modeling) và dữ liệu thực tế từ SHM, các kỹ sư có thể tạo ra một bản sao số của công trình. Bản sao này cho phép mô phỏng các kịch bản tác động (như bão, động đất) để dự báo phản ứng của kết cấu, từ đó tối ưu hóa lịch trình bảo trì và Dich vụ đanh giá an toàn công trình.
Trí tuệ nhân tạo (AI) và Máy bay không người lái (Drone): Drone được sử dụng để bay quét laser (LiDAR) và chụp ảnh nhiệt các mặt ngoài nhà cao tầng, những vị trí mà con người khó tiếp cận. Các thuật toán AI sau đó sẽ tự động phân tích hình ảnh để nhận diện, đo lường và phân loại vết nứt với độ chính xác cao, rút ngắn đáng kể thời gian khảo sát cho Dich vụ đanh giá an toàn công trình.
Câu hỏi thường gặp (FAQ) về Dich vụ đanh giá an toàn công trình
1. Khi nào thì bắt buộc phải sử dụng Dich vụ đanh giá an toàn công trình?
Theo quy định hiện hành, công trình bắt buộc phải được kiểm định, đánh giá an toàn trong các trường hợp: Khi phát hiện có dấu hiệu hư hỏng, xuống cấp nghiêm trọng ảnh hưởng đến khả năng chịu lực; khi chuẩn bị cải tạo, nâng tầng, thay đổi công năng làm tăng tải trọng; khi công trình hết tuổi thọ thiết kế nhưng chủ sở hữu có nhu cầu tiếp tục sử dụng; và khi có yêu cầu từ cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền sau các sự cố thiên tai hoặc cháy nổ.
2. Chi phí cho một gói Dich vụ đanh giá an toàn công trình được tính như thế nào?
Chi phí kiểm định không có một mức giá cố định mà phụ thuộc vào nhiều yếu tố: quy mô và diện tích công trình, loại hình kết cấu (bê tông, thép, nhà gỗ), mức độ phức tạp của yêu cầu đánh giá (cấp độ 1, 2 hay 3), số lượng và loại hình thí nghiệm NDT cần thực hiện, cũng như vị trí địa lý. Các đơn vị cung cấp Dich vụ đanh giá an toàn công trình thường sẽ khảo sát sơ bộ và lập đề cương kỹ thuật trước khi báo giá chi tiết cho chủ đầu tư.
3. Làm thế nào để lựa chọn đơn vị cung cấp Dich vụ đanh giá an toàn công trình uy tín?
Chủ đầu tư cần kiểm tra kỹ lưỡng hồ sơ năng lực của đơn vị tư vấn. Đơn vị đó phải có Chứng chỉ năng lực hoạt động xây dựng về lĩnh vực kiểm định chất lượng công trình do Cục Quản lý Hoạt động Xây dựng hoặc Sở Xây dựng cấp. Ngoài ra, cần xem xét kinh nghiệm thực tế qua các dự án tương tự, đội ngũ kỹ sư chủ trì phải có chứng chỉ hành nghề phù hợp, và phòng thí nghiệm (LAS-XD) phải được công nhận hợp chuẩn. Một đơn vị cung cấp Dich vụ đanh giá an toàn công trình uy tín sẽ luôn đưa ra đề cương khảo sát chi tiết, rõ ràng trước khi ký hợp đồng.
4. Báo cáo đánh giá an toàn có giá trị pháp lý trong bao lâu?
Giá trị của báo cáo Dich vụ đanh giá an toàn công trình phản ánh trạng thái của công trình tại thời điểm khảo sát. Thông thường, kết luận về mức độ an toàn có giá trị tham chiếu trong khoảng 1 đến 5 năm, tùy thuộc vào tốc độ xuống cấp của công trình và khuyến nghị của đơn vị kiểm định. Nếu công trình chịu tác động bất thường (như động đất, ngập lụt kéo dài, hoặc bị hàng xóm thi công làm ảnh hưởng), chủ sở hữu cần thuê lại Dich vụ đanh giá an toàn công trình để đánh giá lại ngay lập tức, bất kể báo cáo cũ còn hạn hay không.
Kết luận
Hội thảo ngày 7 tháng 6 năm 2024 do Bộ Xây dựng tổ chức đã gióng lên một hồi chuông mạnh mẽ về sự cần thiết phải thay đổi tư duy quản lý chất lượng công trình sau nghiệm thu. Việc hoàn thiện khung pháp lý thông qua Nghị định số 15/2021/NĐ-CP và Nghị định số 35/2023/NĐ-CP là bước đệm quan trọng, nhưng yếu tố then chốt vẫn nằm ở ý thức của chủ sở hữu và năng lực của các đơn vị cung cấp Dich vụ đanh giá an toàn công trình. Đối với các kỹ sư xây dựng, đây vừa là thách thức, vừa là cơ hội để áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật, công nghệ NDT và mô hình hóa hiện đại nhằm bảo vệ sự an toàn cho cộng đồng. Đầu tư cho Dich vụ đanh giá an toàn công trình định kỳ không phải là chi phí mất đi, mà là khoản bảo hiểm thiết yếu cho tính mạng con người và sự bền vững của hạ tầng quốc gia.
